Family magazine („The Home Carer”) (1865–1876) – about family and education
 
More details
Hide details
1
Zakład Historii Nauki, Oświaty i Wychowania, Instytut Pedagogiki, Wydział Nauk Społecznych, Uniwersytet Gdański, Bażyńskiego 4, 80-309 Gdańsk, Polska
 
2
Wydział Pedagogiki, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Chodkiewicza 30, 85-064 Bydgoszcz, Polska
 
 
Publication date: 2019-12-31
 
 
Corresponding author
Krzysztof Jakubiak   

Zakład Historii Nauki, Oświaty i Wychowania, Instytut Pedagogiki, Wydział Nauk Społecznych, Uniwersytet Gdański, Bażyńskiego 4, 80-309 Gdańsk, Polska
 
 
Wychowanie w Rodzinie 2019;21(2):17-54
 
KEYWORDS
ABSTRACT
Aim. The present study aims at drawing attention to the increased interest of family journalists in the family as an educational environment in the second half of the nineteenth century in the Kingdom of Poland. It will provide the historical reconstruction of the family model and the ideas of family upbringing, which were developed and propagated in the Warsaw family magazine “Opiekun Domowy” (“Home Carer” or “Home Caregiver”) from 1865-1876. Methods. Qualitative analysis of the source (magazine text) from a historical and pedagogical perspective. Conclusions. The source analysis shows that the magazine “Opiekun Domowy” is part of the popular family magazine type in the second half of the 19th century. It promoted the traditional family model, mainly of the lower classes, although popularized values and models of family life were adequate for all types of families functioning in the nineteenth-century society. Numerous tips and educational advice on the goals, forms, and methods of family education were published in the pages of the study, concerning the moral, religious, health, and intellectual education of a child, were aimed at shaping and raising the pedagogical awareness of parents.
 
REFERENCES (248)
1.
Al.G., Sprawy dziecinne, OD 1872, nr 19.
 
2.
Albański L., Walasek S. (red.), Przekaz tradycji i kultury na przestrzeni wieków, „Wychowanie w Rodzinie” 2011, t. 1.
 
3.
Aleksandrowicz B., O cietrzewiach, OD 1867, nr 7.
 
4.
Anna S., Kobieta, OD 1868, nr 2.
 
5.
Biblioteczka domowa [dział], OD 1873, nr 50.
 
6.
Bochwic J.O., Mężczyzna i kobieta, 1870, nr 20.
 
7.
Bołdyrew A., Matka i dziecko w rodzinie polskiej: ewolucja modelu życia rodzinnego w latach 1795–1918, Wydawnictwo Neriton, Warszawa 2008.
 
8.
Brzostowski A., Piosenka rzemieślnicza, OD 1866, nr 37.
 
9.
Bujakowski Z., Dom czy szkoła?, „Wychowanie w Domu i Szkole” 1909, nr 10.
 
10.
Celichowski A., Nauczanie elementarne, OD 1875, nr 37–39.
 
11.
Celichowski A., Niektóre uwagi pedagogiczne ze stanowiska elementarnego, OD 1876, nr 27.
 
12.
Chmielowski P., Czytanie arcydzieł, OD 1873, nr 51.
 
13.
Chmielowski P., Dom i szkoła, OD 1873, nr 21.
 
14.
Chmielowski P., Psychologiczne pytania XIX wieku: 3. O wolności woli przez Juliana Ochorowicza, [w:] Przegląd piśmienniczy [dział], OD 1871, nr 44.
 
15.
Chodyński A., Przy orce, OD 1866, nr 19.
 
16.
Cholera, OD 1866, nr 34.
 
17.
Choroba trychnin, OD 1866, nr 9.
 
18.
Czystość izb szkolnych, OD 1869, nr 43.
 
19.
Czytelnia Domowa, OD 1869, nr 52.
 
20.
Ćwiczenia szkolne dzieciom do odrabiania w domu zadawane, OD 1872, nr 26.
 
21.
D. L., O wykształceniu w dzieciach poczucia prawa, OD 1873, nr 1.
 
22.
Dla matek. Ogólne uwagi o chorobach i o pielęgnowaniu chorych dzieci, OD 1873, nr 27.
 
23.
Długość życia ludzkiego, [w:] Rozmaitości [dział], OD 1868, nr 8.
 
24.
Dom [hasło], [w:] Encyklopedia Wychowania, oprac. J.T. Lubomirski, t. 2, Warszawa 1885.
 
25.
Dom i szkoła, OD 1872, nr 21.
 
26.
Domowy sposób robienia octu winnego, OD 1867, nr 1.
 
27.
Drużba K ., Dobra i zła żona, OD 1870, nr 1.
 
28.
Drużba K ., Dobry i zły mąż, OD 1870, nr 7.
 
29.
Drużba K ., Kilka słów z powodu odczytu wypowiedzianego przez panią Aleksandrę Marczewską na dochód Warszawskiego Towarzystwa Dobroczynności w dniu 11 marca b.r. pod tytułem Kobieta kobietą, OD 1870, nr 14.
 
30.
Drużba K ., Pisma periodyczne, OD 1870, nr 10.
 
31.
Dwa zaścianki. Podanie rodzinne, OD 1866, nr 9.
 
32.
Dwóch młodzieńców: powiastka z małego miasteczka przez Paulinę Wilkońską, OD 1867, nr 5, 6.
 
33.
E .B., Nauczycielstwo matek, OD 1873, nr 40.
 
34.
Estreicher K., Bibliografi a polska XIX stulecia. Cz. 1, Stolecie 19, t. 6, Dopełnienia (A–O), Akademia Umiejętności, Kraków 1881.
 
35.
F. K., O przyzwyczajaniu dzieci do pracy, OD 1873, nr 7.
 
36.
Falkiewicz L. Groźna gwiazdka Wigilii Bożego Narodzenia, [w:] Dzieciom czytelników swoich: Opiekun Domowy na gwiazdkę [dodatek], OD 1871, nr 51.
 
37.
Falkiewicz L., Kilka słów o kierunku wychowania, OD 1872, nr 11.
 
38.
Farba do podłóg, OD 1865, nr 43.
 
39.
Feliks, Kilka uwag o wychowaniu dzieci, OD 1870, nr 43.
 
40.
Florencja. Nowa stolica Włoch, OD 1865, nr 26.
 
41.
G.Prz., Chleb pytlowy i razowy, OD 1867, nr 51.
 
42.
Gawarecki Z., O marnotrawstwie czasu, OD 1866, nr 39.
 
43.
Gawarecki Z., O myszach i szczurach, OD 1866, nr 12.
 
44.
Gawarecki Z., Praca i oszczędność, OD 1865, nr 28.
 
45.
Gawędy psychologiczne Juliana Ochorowicza, OD 1871, nr 46–50; 1872, nr 1, 6, 12.
 
46.
Głowacki A., Jak należy rozwijać umysł dziecka?, OD 1875, nr 5, 7.
 
47.
Głowacki A., O potrzebie gimnastyki, OD 1873, nr 20.
 
48.
Gluziński J., Westchnienie ojca rodziny do Boga, OD 1867, nr 35.
 
49.
Gorące napoje, OD 1868, nr 49.
 
50.
Grajnert J., Lato, OD 1865, nr 29.
 
51.
Grajnert J., Lipa, OD 1865, nr 38.
 
52.
Gumowski F., Anioł rodziny, OD 1867, nr 12.
 
53.
Gumowski F., Od Redakcji, OD 1871, nr 24.
 
54.
Gwiazdki i kolendy, [w:] Rozmaitości [dział], OD 1870, nr 52.
 
55.
Hajkowska M., Wychowanie dzieci i młodzieży na łamach „Opiekuna Domowego” (1865–1876), [w:] R. Bednarz-Grzybek, M. Hajkowska (red.), Problemy opiekuńczo-wychowawcze w polskim czasopiśmiennictwie: przeszłość i teraźniejszość, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2015.
 
56.
Herbata i wódka, OD 1865, nr 47.
 
57.
I.Z., Wady w dzieciach i sposoby ich usuwania, OD 1876, nr 1.
 
58.
J. z Mazowsza, Przed ochroną, OD 1865, nr 34.
 
59.
Jak się wznoszą poczciwi ludzie. Obrazek wiejski w dialogach przez Eleonorę Ziemięcką, OD 1865, nr 35.
 
60.
Jakubiak K ., Popularyzacja wychowania rodzinnego dziecka w polskiej literaturze pedagogicznej i czasopiśmiennictwie XIX wieku, [w:] J. Jundziłł (red.), Rodzina w starożytnym Rzymie: materiały z konferencji naukowej, Zacisze 20–21.05.1991 r. zorganizowanej przez Katedrę Historii Wychowania WSP w Bydgoszczy, Wydawnictwo Uczelniane WSP, Bydgoszcz 1993.
 
61.
Jakubiak K ., Wypracowanie modelu wychowania rodzinnego dziecka w polskiej pedagogice XIX i początku XX wieku, [w:] J. Jundziłł (red.), Rodzina i wychowanie: ciągłość i zmienność na przestrzeni wieków, Instytut Wydawniczy „Świadectwo”, Bydgoszcz 1995.
 
62.
Jakubiak K ., Wzorzec rodziny i idee wychowania rodzinnego dziecka wypracowywane i propagowane na łamach „Kroniki Rodzinnej” i „Opiekuna Domowego” w drugiej połowie XIX wieku, [w:] Z. Ruta, R. Ślęczka (red.), W służbie szkoły i nauki: księga poświęcona Profesorowi Czesławowi Majorkowi, Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, Kraków 2003.
 
63.
Jakubiak K ., Modele rodziny jako środowiska wychowawczego wypracowywane i upowszechniane w polskim piśmiennictwie pedagogicznym i rodzinnym drugiej połowy XIX i XX wieku, [w:] K. Bartnicka (red.), Historia, społeczeństwo, wychowanie: księga pamiątkowa dedykowana profesorowi Józefowi Miąso, WSH im. Aleksandra Gieysztora w Pułtusku, PAN, Pułtusk – Warszawa 2004.
 
64.
Jakubiak K ., Rodzina polska w dziejach nowożytnych i najnowszych jako przedmiot badań historii wychowania, [w:] A.W. Janke (red.), Pedagogika rodziny na progu XXI wieku, rozwój, przedmiot, obszary refleksji i badań: praca zbiorowa, Wydawnictwo Edukacyjne Akapit, Toruń 2004.
 
65.
Jakubiak K ., Nawrot-Borowska M., Idee i postulaty wychowania rodzinnego oraz edukacji domowej w świetle polskiego piśmiennictwa pedagogicznego od końca XVIII do początku XX wieku, „Kultura – Przemiany –Edukacja” 2018, nr 2018, t. 6.
 
66.
Jakubiak K ., Nawrot-Borowska M., Poznański „Dziennik Domowy” (1840–1847) – pierwsze polskie czasopismo rodzinne – o wychowaniu, [w:] E. Głowacka-Sobiech, K. Kabacińska-Łuczak (red.), Wielkopolska i Wielkopolanie w dziejach polskiej edukacji: Księga Jubileuszowa z okazji 50-lecia Zakładu Historii Wychowania na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2017.
 
67.
Jakubiak K ., Nawrot-Borowska M., Rodzina polska w XIX wieku jako środowisko wychowawcze i jej funkcja edukacyjna, „Studia Paedagogica Ignatiana” 2016, vol. 19.
 
68.
Jaroszewski Z., Jak, OD 1865, nr 36.
 
69.
Jedynak B., Dom i kobieta w kulturze niewoli, [w:] B. Jedynak (red.), Kobieta w kulturze i społeczeństwie, t. 1, Wydawnictwo UMCS, Lublin 1990.
 
70.
Jeleński J., Czytelnie dziecinne, OD 1874, nr 9.
 
71.
Jeleński, A., Pensyjonarskie kształcenie panien wobec potrzeb dzisiejszych, OD 1874, nr 15.
 
72.
Jeleński J., Zabawy dziecinne, OD 1875, nr 46.
 
73.
Jeske A., Udział rodziców w wychowaniu dziatek przed rozpoczęciem nauki elementarnej, OD 1872, nr 5.
 
74.
Jędrychowska B., Jurczyk-Romanowska E. (red.), Wychowanie w rodzinie od starożytnej myśli filozoficznej do współczesnych rozwiązań legislacyjnych, „Wychowanie w Rodzinie” 2013, t. 7.
 
75.
Jodła, OD 1865, nr 26.
 
76.
Józef z Mazowsza, Do Matki Boskiej, OD 1867, nr 22.
 
77.
Józef z Mazowsza, Ewaryst Estkowski, OD 1865, nr 42.
 
78.
Józef z Mazowsza, Na nowy rok 1866 do naszych czytelników, OD 1866, nr 1.
 
79.
K. Drużba, Potrzeba pracy umysłowej, OD 1870, nr 8.
 
80.
Kabzińska Ł., Rodzina jako podstawowe środowisko wychowawcze w pedagogicznych koncepcjach Królestwa Polskiego z lat 1846–1914, [w:] Wychowanie w rodzinie polskiej od schyłku XVIII do połowy XX wieku: zbiór studiów, K. Jakubiak, A . Winiarz (red.), Wydawnictwo Uczelniane WSP, Bydgoszcz 2000.
 
81.
Kalendarze nasze, OD 1869, nr 52.
 
82.
Kalendarze tanie na 1868 r., [w:] Rozmaitości [dział], OD 1868, nr 1.
 
83.
Kamiński M ., Gospodyni, OD 1867, nr 14.
 
84.
Kamiński M ., Guślarskie sposoby leczenia, OD 1868, nr 23.
 
85.
Kamiński M ., Mąż, OD 1867, nr 33.
 
86.
Kamiński M ., Pierwszy dar Froebla, OD 1868, nr 36.
 
87.
Kamiński M ., Słówko o powinszowaniach noworocznych, OD 1868, nr 3.
 
88.
Kamiński M ., Wdowa, OD 1867, nr 50.
 
89.
Kamiński M ., Zapalenie się do wódki, OD 1867, nr 3.
 
90.
Kara i nagroda w wychowaniu, OD 1876, nr 36.
 
91.
Katedra w Mediolanie, OD 1886, nr 22.
 
92.
Kilka słów o kierunku wychowania napisał Lucjan Falkiewicz, OD 1872, nr 11.
 
93.
Kilka słów w kwestii kobiecej, OD 1868, nr 19.
 
94.
Klementyna z Tańskich-Hoffmanowa, OD 1866, nr 15.
 
95.
Kobieta, OD 1865, nr 16.
 
96.
Kogut polski, OD 1865, nr 37.
 
97.
Korepetytorowie w naszym wychowaniu młodzieży męskiej, OD 1876, nr 17.
 
98.
Korespondencja od redakcji „Opiekuna Domowego”, OD 1867, nr 22.
 
99.
Korespondencja od redakcji „Opiekuna Domowego”, OD 1868, nr 1.
 
100.
Korwin, Słówko w kwestii będącej dzisiaj na czasie, OD 1869, nr 52.
 
101.
Kosmowski W., O stołach i ławkach szkolnych: urywek z higieny szkolnej, OD 1874, nr 36.
 
102.
Ks. Drużba, Dzień zaduszny, OD 1865, nr 44.
 
103.
Ks. J. Osiecki, Adwent, OD 1865, nr 48.
 
104.
Ks. J. Osiecki, Wniebowstąpienie Pańskie, OD 1886, nr 19.
 
105.
Ks. J. Osiecki, Zielone świątki, OD 1866, nr 20.
 
106.
Książki dla dzieci, OD 1873, nr 52, 53.
 
107.
Kuczyński A., Piotr Gabriel Boduen, OD 1865, nr 27.
 
108.
Kuczyński A., Stanisław Moniuszko, OD 1865, nr 45.
 
109.
Kuczyński A., Szkółka wiejska, OD 1865, nr 37.
 
110.
Kunicki L., Koza: zwyczaj noworoczny wieśniaków nad Bugiem, OD 1865, nr 32.
 
111.
Leja E., Pieśń kolendowa ubogich dziatek, OD 1866, nr 51.
 
112.
Lekarstwo na czarną krostę, [w:] Rzeczy domowego użytku [dział], OD 1869, nr 36.
 
113.
Lekarstwo na emancypację żon, [w:] Rozmaitości [dział], OD 1870, nr 18.
 
114.
Lewartowska Z., Prasa kobieca i rodzinna, „Zeszyty Prasoznawcze” 1975, z. 4.
 
115.
Listy o wychowaniu, OD 1876, nr 26.
 
116.
Lubowski E., Wyścigi. Humoreska, OD 1865, nr 27.
 
117.
Lutyńska K., Ideologia czasopism rodzinnych Królestwa Polskiego w latach 1860–1880, „Przegląd Nauk Historycznych i Społecznych” 1958, t. 7.
 
118.
Łatwy sposób oczyszczana beczek, kadzi i innych naczyń drewnianych: nowy sposób bielenia bielizny, [w:] Rzeczy domowego użytku [dział], OD 1869, nr 37.
 
119.
Łatwy sposób robienia suchych drożdży, [w:] Rzeczy domowego użytku [dział], OD 1869, nr 45.
 
120.
Łoziński B., Pieśń przy żniwie, OD 1866, nr 32.
 
121.
Łukowski W. S., O wyborze pokarmu dla niemowląt i dzieci, OD 1872, nr 26.
 
122.
M.K ., Chełmno, OD 1868, nr 36.
 
123.
M.K ., Słówko o początkowym nauczaniu, OD 1868, nr 33.
 
124.
Machczyńska A., Nauczycielki domowe, OD 1870, nr 12.
 
125.
Majewski S., O gimnastyce, OD 1870, nr 25.
 
126.
Makowiecki A., Błogosławiony Wincenty Kadłubek, OD 1865, nr 40.
 
127.
Makowiecki A., Ogrody froeblowskie, OD 1868, nr 32.
 
128.
Malczewski K., Praca, OD 1865, nr 37.
 
129.
Małe dzieci, OD 1874, nr 41, nr 42.
 
130.
Maria, Abecadło dla młodych kobiet, OD 1867, nr 48.
 
131.
Maszyna do korkowania butelek pomysłu Chopina, maszyna do łupania drzewa, OD 1865, nr 44.
 
132.
Maszyna wynosząca butelki z piwnicy, OD 1865, nr 48.
 
133.
Maszynka do krajania chleba, OD 1866, nr 36.
 
134.
Michalska I., Michalski G. (red.), Addenda do dziejów oświaty: z badań nad prasą polską XIX i początków XX wieku, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2013.
 
135.
Michalska I., Michalski G. (red.), Czasopiśmiennictwo XIX i początków XX wieku jako źródło do historii edukacji, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2010.
 
136.
Mieczyński A., Indyki dzikie, OD 1865, nr 33.
 
137.
Mikołaj Kopernik, OD 1865, nr 4; nr 6.
 
138.
Mowa w kwestii kobiecej wypowiedziana przez Katarzynę z lordów Stanleyów hr. Amberiny Russel na wielkim mitingu w Londynie, OD 1872, nr 13.
 
139.
Myśli i zdania, OD 1868, nr 30.
 
140.
Na co najwięcej zwracać należy uwagę przy kształceniu kobiet, OD 1872, nr 22.
 
141.
Na nowy rok, OD 1867, nr 1.
 
142.
Nakęski A.N., Polowanie na wilki, OD 1866, nr 14.
 
143.
Nakęski Ad.N., Gimnazjum i gimnastyka, OD 1868, nr 7.
 
144.
Nasze podręczniki do nauki historii powszechnej, OD 1875, nr 47.
 
145.
Nauka czy zabawa, OD 1874, nr 23.
 
146.
Nieco o fizycznym wychowaniu niemowląt, OD 1868, nr 43.
 
147.
Nosorożec, OD 1886, nr 49.
 
148.
Nowa kolenda dla dzieci, [w:] Rozmaitości [dział], OD 1866, nr 53.
 
149.
Nowe dzieła, [w:] Rozmaitości [dział], OD 1870, nr 1.
 
150.
Nowiny [dział], OD 1871, nr 51.
 
151.
Nowiński S., Franciszek Karpiński, OD 1866, nr 28.
 
152.
Nowości literackie [dział], OD 1867, nr 49.
 
153.
Nowości literackie [dział], OD 1868, nr 10.
 
154.
Nowości wydawnicze [dział], OD 1867, nr 46.
 
155.
O czytaniu książek, skreślił Walery Przyborowski, OD 1870, nr 2.
 
156.
O koniu pod względem historii naturalnej, OD 1865, nr 41.
 
157.
O książkach wydanych, OD 1869, nr 3.
 
158.
O nauczaniu początkowym, OD 1872, nr 14-18.
 
159.
O pracy umysłowej w stosunku do pracy fizycznej: odczyt publiczny Juliana Ochorowicza, OD 1872, nr 3, 5–10.
 
160.
O reperowaniu sukni bez igły i nici, OD 1865, nr 41.
 
161.
O temperamentach dzieci: odczyty publiczne miane w Krakowie przez Lucjana Falkiewicza, OD 1871, nr 42, 43, 49, 52; 1872, nr 2, 4, 6–8.
 
162.
O wychowaniu [dodatek], OD 1870, nr 17.
 
163.
O zimnicy, OD 1865, nr 2.
 
164.
Ochorowicz J., Szkoła ze stanowiska metody freblowskiej, OD 1874, nr 46–48.
 
165.
Ochrona nogawic spodni od zabrudzenia. Konewka do polewania. Maszynka do czyszczenia noży, [w:] Rzeczy domowego użytku [dział], OD 1866, nr 23.
 
166.
Od Redakcji, OD 1866, nr 49.
 
167.
Od Redakcji, OD 1867, nr 49.
 
168.
Od Redakcji, OD 1865, nr 38.
 
169.
Od Redakcji, OD 1871, nr 46.
 
170.
Ogłoszenia [dział], OD 1876, nr 14.
 
171.
Opieka, [w:] Pogadanki prawne [dział], OD 1865, nr 13.
 
172.
Owady i zwierzęta, których tępić nie trzeba, OD 1865, nr 40.
 
173.
Papłoński J., Zasady i zakres wychowania domowego oraz historyja metody poglądowej, [b.w.], Warszawa 1897.
 
174.
Papłoński J., Zasady wychowania domowego, „Kronika Rodzinna” 1871, nr 12.
 
175.
Paw, OD 1866, nr 28.
 
176.
Piła do rżnięcia drzewa opałowego, OD 1866, nr 41.
 
177.
Pompa do pojenia bydła, OD 1868, nr 29.
 
178.
Popławska M., Słówko o szkole Rzemieślniczo-handlowej dla kobiet, OD 1868, nr 32.
 
179.
Posag, OD 1868, nr 46.
 
180.
Powieści dla młodzieży, [w:] Rozmaitości [dział], OD 1866, nr 48.
 
181.
Prasa periodyczna [dział], OD 1871, nr 29, 30–34, 36–37, 41, 44.
 
182.
Prusinowski J., Czwarte przykazanie, OD 1865, nr 36.
 
183.
Prusinowski J., Słówko o wartości czasu, OD 1869, nr 34.
 
184.
Przepis na zapalenie oczów, OD 1865, nr 44.
 
185.
Przyborowski W., O wczesnym małżeństwie, OD 1870, nr 30.
 
186.
Przystański A., Rady dla rodziców o fi zycznym wychowaniu dzieci w pierwszych 7 latach ich życia[dodatek], OD 1870, nr 20.
 
187.
Puchewicz Wł., O nauczaniu początkowym, OD 1872, nr 14, 15.
 
188.
Puzynina G., Sierota, OD 1865, nr 32.
 
189.
Rady dla pływaków, OD 1865, nr 23.
 
190.
Ratusz w Warszawie, OD 1870, nr 12.
 
191.
Rodzice i nauczycielki, OD 1872, nr 27.
 
192.
Rogalewicz A., Zakład leczniczy dla dzieci doktora Sikorskiego przy ulicy Solnej w Warszawie, OD 1870, nr 5.
 
193.
Rogalski L., Ignacy Kraszewski, OD 1867, nr 31.
 
194.
Rosół posilny, [w:] Rozmaitości [dział], OD 1866, nr 1.
 
195.
Rozmaitości [dział], OD 1865, nr 5, 23, 26, 41.
 
196.
Ryx B., Przyrząd do wydobywania miodu z plastrów, OD 1869, nr 42.
 
197.
Sen, OD 1867, nr 40.
 
198.
Skiba W., Pałac w Wilanowie, OD 1866, nr 50.
 
199.
Słowo w swoim czasie: pokarmy, napoje, powietrze, OD 1867, nr 31.
 
200.
Słówko o nauczycielkach, OD 1869, nr 29.
 
201.
Sobczak J., Przejawy zainteresowania wychowaniem rodzinnym w pracach niektórych polskich pisarzy i pedagogów u schyłku XVIII i w pierwszej połowie XIX wieku, J. Jundziłł (red.), „Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Bydgoszczy. Studia Pedagogiczne” 1992, z. 18.
 
202.
Sobczak J., Warunki i przejawy rozwoju teorii wychowania rodzinnego i edukacji rodziców od czasów odrodzenia, [w:] A. Tchorzewski (red.), Rodzina: przeszłość, teraźniejszość, przyszłość: materiały z konferencji organizowanej w ramach CPBP 08.17.III.1, Wydawnictwo Uczelniane WSP, Bydgoszcz 1988.
 
203.
Sokół Z., Rola czasopism kobiecych w kształtowaniu modelu domu rodzinnego i wzoru osobowego matki (1860-1914), [w:] K Jakubiak ( red.), Partnerka, matka, opiekunka. Status kobiety w dziejach nowożytnych od XV do XX wieku, Wydawnictwo Uczelniane WSP, Bydgoszcz 2000.
 
204.
Sosna, OD 1865, nr 31.
 
205.
Sposób przechowywania mięsa. Ocet domowy, [w:] Rzeczy domowego użytku [dział], OD 1869, nr 36.
 
206.
Sprawy wychowania, OD 1875, nr 20.
 
207.
Strzeżcie się kwiatów, OD 1865, nr 30.
 
208.
Sztuka wyszukiwania źródeł, OD 1865, nr 29.
 
209.
Świetne wychowanie i szkoła nieszczęścia. Obrazek obyczajowy przez Adama Pługa, OD 1868, nr 36.
 
210.
Tur H., Stosunki prawne familijne. O małżeństwie, [w:] Pogadanki prawne [dział], OD 1869, nr 51.
 
211.
Turski J.K., Fryderyk Chopin, OD 1866, nr 45.
 
212.
Turski J.K., Vasco de Gama, OD 1865, nr 36.
 
213.
Ulepszona pralnia, OD 1865, nr 46.
 
214.
Ulepszone wieszadło do bielizny, OD 1865, nr 51.
 
215.
Uszlachetnione piwo, konserwy z poziomek, [w:] Rozmaitości [dział], OD 1867, nr 31.
 
216.
Wady naszego czytelnictwa i stowarzyszenia czytelnicze, OD 1873, nr 31.
 
217.
Walasek S., Haratyk A. (red.), Rodzina na przełomie XIX i XX wieku, „Wychowanie w Rodzinie” 2015, vol. 12.
 
218.
Walasek S., Jurczyk-Romanowska E. (red.), Rozważania o wychowaniu, opiece i wsparciu rodzin (XVIII–XX wiek), „Wychowanie w Rodzinie” 2016, t. 14.
 
219.
Wernic H., Gawędy o wychowaniu, OD 1873, nr 9.
 
220.
Wernic H., Jak się mają zachować starsi wobec zabaw dzieci, OD 1873, nr 18.
 
221.
Wernic H., Listy o wychowaniu, OD 1872, nr 36.
 
222.
Wernic H., Myśli o wychowaniu i nauczaniu, Warszawa 1895.
 
223.
Wernic H., Zabawki dziecinne i ich znaczenie wychowawcze, OD 1873, nr 17.
 
224.
Wiadomości literackie, OD 1867, nr 6.
 
225.
Wiadomości literackie, OD 1868, nr 34.
 
226.
Wiadomości o wydanych książkach, OD 1869, nr 20.
 
227.
Władysław z Zacisza, Przedwiośnie, OD 1867, nr 15.
 
228.
Wybór nauczycieli domowych, OD 1874, nr 45.
 
229.
Wychowanie domowe, OD 1873, nr 28, 44; „Wychowanie w Rodzinie” 2016, t. 16.
 
230.
Wyżymadło do bielizny, OD 1867, nr 9.
 
231.
Z czego i jak robi się cukier, OD 1869, nr 22.
 
232.
Z. Kowerska, O wychowaniu macierzyńskim, „Kronika Rodzinna” 1883, nr 10.
 
233.
Zadanie kobiety przez Oskara Stanisławskiego, OD 1870, nr 4–5.
 
234.
Zagraniczne wychowanie naszych paniczów. Napisał Oskar Stanisławski, OD 1870, nr 33–43.
 
235.
Zaleska Z., Czasopisma kobiece w Polsce: (materiały do historii czasopism): rok 1818–1937, Wyższa Szkoła Dziennikarska, Warszawa 1938.
 
236.
Zapłata robotnika, OD 1865, nr 25.
 
237.
Zbytek, OD 1969, nr 2.
 
238.
Zdrowie, czas i pieniądze: napisał Aleksander Osipowicz, OD 1870, nr 23.
 
239.
Zofia z Brzozówki, Małżeństwo, OD 1869, nr 19.
 
240.
Zofia z Brzozówki, Miłość macierzyńska, OD 1869, nr 4.
 
241.
Zofia z Brzozówki, Młodość, OD 1869, nr 40-41.
 
242.
Zofia z Brzozówki, Oszczędność, OD 1870, nr 6.
 
243.
Zofia z Brzozówki, Zaraza mody, OD 1869, nr 5.
 
244.
Żdzarska J., O pisaniu powiastek dla dzieci, OD 1871, nr 17.
 
245.
Żdżarska J., Wigilia Bożego Narodzenia, OD 1867, nr 51.
 
246.
Żniwo. Pieśń wieśniaczki, OD 1865, nr 35.
 
247.
Żołądź-Strzelczyk D., Polska rodzina szlachecka w XVI–XVIII w. i źródła jej oddziaływań wychowawczych, [w:] K. Jakubiak, T . Maliszewski (red.), Z dziejów polskiej kultury i oświaty od średniowiecza do początków XX wieku, Impuls, Kraków 2010.
 
248.
Żona i matka, OD 1873, nr 19.
 
eISSN:2300-5866
ISSN:2082-9019
Journals System - logo
Scroll to top