PL EN
Czynniki warunkujące poprawne posługiwanie się głosem w ocenie nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej
 
Więcej
Ukryj
1
Instytut Pedagogiki, Wydział Humanistyczno-Społeczny, Uniwersytet Bielsko-Bialski, Bielsko-Biała, Polska
 
2
Uniwersytet Radomski im. Kazimierza Pułaskiego, Radom, Polska
 
 
Data nadesłania: 30-05-2026
 
 
Data akceptacji: 02-08-2026
 
 
Data publikacji online: 19-10-2026
 
 
Autor do korespondencji
Rafał Majzner   

Instytut Pedagogiki, Wydział Humanistyczno-Społeczny, Uniwersytet Bielsko-Bialski, Willowa 2, 43-300 Bielsko-Biała, Polska
 
 
 
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Cel. Nauczyciele edukacji wczesnoszkolnej i przedszkolnej należą do grupy zawodowej szczególnie narażonej na przeciążenia narządu głosu. Wielogodzinne prowadzenie zajęć, konieczność mówienia w hałasie, stres zawodowy oraz nieodpowiednie warunki akustyczne powodują intensywną eksploatację aparatu fonacyjnego. Celem pracy była analiza świadomości nauczycieli edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej w zakresie czynników warunkujących prawidłowe posługiwanie się głosem oraz identyfikacja najczęstszych objawów przeciążenia narządu głosu, czynników ryzyka i stosowanych strategii radzenia sobie z dolegliwościami głosowymi. Metody i materiały. Badanie miało charakter sondażu diagnostycznego i zostało przeprowadzone w grupie 58 nauczycieli edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej. Zastosowano metodę ankiety z wykorzystaniem arkusza samooceny „Poobserwuj swój głos” autorstwa Mirosława Kisiela. Badania realizowano w formie stacjonarnej oraz internetowej. Uzyskane dane miały charakter ilościowo-jakościowy i zostały opracowane z wykorzystaniem analizy procentowej oraz opisowej. Wyniki i wnioski. Wyniki badań wskazują, że nauczyciele często doświadczają objawów przeciążenia narządu głosu, takich jak: suchość i drapanie w gardle, chrypka, zmęczenie głosu oraz konieczność odchrząkiwania. Do najważniejszych czynników ryzyka należą stres, mówienie w hałasie oraz nadmierne obciążenie głosowe wynikające z warunków pracy. Respondenci wykazują częściową świadomość problemów związanych z emisją głosu, jednak podejmowane działania mają głównie charakter doraźny i skoncentrowany na łagodzeniu objawów, a nie na profilaktyce. Wyniki wskazują na potrzebę wzmocnienia edukacji w zakresie higieny i techniki emisji głosu wśród nauczycieli edukacji elementarnej.
REFERENCJE (19)
1.
Crandell, C., & Smaldino, J. (2000). An update of classroom acoustics for children with hearing impairment. Language, Speech, and Hearing Services in Schools, 31(4), 362–370. https://doi.org/10.1044/0161-1....
 
2.
de Medeiros, A. M., Barreto, S. M., & Assunção, A. Á. (2008). Voice disorders (dysphonia) in public school female teachers working in Belo Horizonte: Prevalence and associated factors. Journal of Voice, 22(6), 676–687. https://doi.org/10.1016/j.jvoi....
 
3.
Guzy, A. (2019). Wybrane czynniki psychospołeczne a występowanie trudności głosowych wśród nauczycieli [Selected psychosocial factors and the occurrence of voice problems among teachers]. Logopedia Silesiana, 8, 274–297. https://doi.org/10.31261/LOGOP....
 
4.
Hamerlińska, A. (2021). Niepełnosprawność głosu u nauczycieli: Raport z badań [Voice disability in teachers: Research report]. Logopaedica Lodziensia, 5, 59–68. https://doi.org/10.18778/2544-....
 
5.
Kataryńczuk-Mania, L. (2014). Emisja głosu w pracy nauczyciela edukacji wczesnoszkolnej – istotne wątki [Voice emission in early school education teachers’ work – key aspects]. In I. Kopaczyńska, M. Magda-Adamowicz, & M. Nyczaj-Drąg (Eds.), Pedagogika wczesnoszkolna: Uczeń i nauczyciel w zmieniającej się przestrzeni społecznej (Vol. 2, pp. 144–154). Wydawnictwo Adam Marszałek.
 
6.
Kataryńczuk-Mania, L. (2020). Głos jako medium: Zacznij od emisji głosu… [Voice as a medium: Start with voice emission…]. In L. Kataryńczuk-Mania (Ed.), Emisja głosu w przestrzeni edukacyjnej, artystycznej i terapeutycznej (pp. 13–34). Uniwersytet Zielonogórski.
 
7.
Kisiel, M. (2012). Emisja i higiena głosu w pracy dydaktyczno-wychowawczej nauczyciela [Voice emission and hygiene in teachers’ educational work]. Wydawnictwo Wyższej Szkoły Biznesu w Dąbrowie Górniczej.
 
8.
Kisiel, M. (2020). Przygotowanie przyszłych nauczycieli do wzmożonej aktywności głosowej w pracy dydaktyczno-wychowawczej [Preparing future teachers for increased vocal activity in educational work]. In L. Kataryńczuk-Mania (Ed.), Emisja głosu w przestrzeni edukacyjnej, artystycznej i terapeutycznej (pp. 35–50). Uniwersytet Zielonogórski.
 
9.
Majzner, R. (2020). Odżywianie a emisja głosu mówionego i śpiewanego nauczycieli wczesnej edukacji [Nutrition and the emission of spoken and sung voice of early education teachers]. Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce, 15(4/58), 39–51. https://doi.org/10.35765/eetp.....
 
10.
Majzner, R. (2024). Profilaktyka zaburzeń czynnościowych narządu głosu w kontekście specyfiki pracy nauczyciela edukacji elementarnej [Prevention of functional disorders of the voice organ in the context of the specific work of an elementary education teacher]. Wychowanie w Rodzinie, 31(2), 219–233. https://doi.org/10.61905/wwr/1....
 
11.
Munier, C., & Kinsella, R. (2008). The prevalence and impact of voice problems in primary school teachers. Occupational Medicine, 58(2), 74–76. https://doi.org/10.1093/occmed....
 
12.
Niebudek-Bogusz, E. (2009). Occupational dysphonia management in different countries of the European Union and throughout the world. Medycyna Pracy, 60(2), 151–158.
 
13.
Płusajska-Otto, A. (2017). Podręcznik pracy głosem [Voice work handbook]. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
 
14.
Sinkiewicz, A. (2011). Kompleksowa ocena skuteczności ćwiczeń emisji głosu w profilaktyce zaburzeń głosu [Comprehensive evaluation of the effectiveness of voice emission exercises in voice disorder prevention]. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.
 
15.
Śliwińska-Kowalska, M., & Niebudek-Bogusz, E. (1999). Głos narzędziem pracy: Poradnik dla nauczycieli [Voice as a work tool. A handbook for teachers]. Instytut Medycyny Pracy.
 
16.
Śliwińska-Kowalska, M., Niebudek-Bogusz, E., Fiszer, M., Łoś-Spychalska, T., Kotyło, P., Sznurowska-Przygocka, B., & Modrzewska, M. (2006). The prevalence and risk factors for occupational voice disorders in teachers. Folia Phoniatrica et Logopaedica, 58(2), 85–101. https://doi.org/10.1159/000089....
 
17.
Świątkowska, B., & Hanke, W. (2024). Choroby zawodowe w Polsce w 2023 roku [Occupational diseases in Poland in 2023]. Instytut Medycyny Pracy.
 
18.
Ubillos, S., Centeno, J., Ibañez, J., & Iraurgi, I. (2015). Protective and risk factors associated with voice strain among teachers in Castile and León, Spain: Recommendations for voice training. Journal of Voice, 29(2), 261–266. https://doi.org/10.1016/j.jvoi....
 
19.
Walencik-Topiłko, A. (2009). Głos jako narzędzie: Materiały do ćwiczeń emisji głosu dla osób pracujących głosem i nad głosem [Voice as a tool: Exercise materials for voice emission for professional voice users]. Wydawnictwo Harmonia.
 
Deklaracja dostępności
 
eISSN:2300-5866
ISSN:2082-9019
Journals System - logo
Scroll to top