Jasna i ciemna triada osobowości w kontekście trzech niematerialnych kapitałów człowieka
 
Więcej
Ukryj
1
Instytut Pedagogiki, Wydział Nauk Historycznych i Pedagogicznych, Uniwersytet Wrocławski, Wrocław, Polska
 
 
Data nadesłania: 19-12-2024
 
 
Data akceptacji: 27-12-2025
 
 
Data publikacji online: 02-04-2026
 
 
Autor do korespondencji
Piotr Kwiatkowski   

Instytut Pedagogiki, Wydział Nauk Historycznych i Pedagogicznych, Uniwersytet Wrocławski, Dawida 1, 50-525 Wrocław, Polska
 
 
 
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Cel. Prezentowane w artykule badania miały na celu sprawdzenia związków pomiędzy trzema niematerialnymi kapitałami człowieka (psychologicznym, kulturowym i społecznym) a ciemną i jasną triadą osobowości. Badania miały dostarczyć informacji na temat właściwości psychometrycznych narzędzi do pomiaru kapitałów – służyły sprawdzeniu trafności tych narzędzi. Metody i materiały. Materiał pochodził z próby osób dorosłych w wieku od 18 do 30 lat. Próbę pozyskano metodą kuli śnieżnej. Zmienne zmierzono za pomocą standardowych kwestionariuszy: CPC-12R, CulCap-15, SocCap-21 (pomiar kapitałów) oraz Dirty Dozen-DD, Light Triad Scale-LTS (pomiar triad osobowości). Zależności między zmiennymi określono za pomocą współczynnika korelacji Spearmana. Wyniki i wnioski. Badanie wykazało, zgodnie z oczekiwaniami, pozytywne korelacje między wszystkimi miarami kapitału a jasną triadą osobowości. Związki między ciemną triadą osobowości a kapitałem okazały się mniej spójne. Narcyzm, wbrew oczekiwaniom, korelował pozytywnie z kapitałem psychologicznym, kulturowym i społecznym. Pozostałe elementy ciemnej triady w większości nie korelowały znacząco z miarami kapitału lub korelowały bardzo słabo. Stosunkowo silne powiązania łączyły dobre maniery i dostęp do zasobów sieci społecznej oraz zaufanie do ludzi z makiawelizmem i psychopatią. Korelacje te były ujemne. Ciemna triada może zakłócać nabywanie kapitału kulturowego i społecznego. Związki między zmiennymi dostarczają argumentów za uznaniem trafności wszystkich narzędzi pomiaru kapitału. Dotyczy to szczególnie związków między kapitałami a jasną triadą, a częściowo także związków między kapitałami a ciemną triadą.
REFERENCJE (24)
1.
Czarna, A. Z., Jonason, P. K., Dufner, M., & Kossowska, M. (2016). The Dirty Dozen Scale: Validation of a Polish version and extension of the nomological net. Frontiers in Psychology 7, Article 445. https://doi.org/10.3389/fpsyg.....
 
2.
DiMaggio, P. (1982). Cultural capital and school success: The impact of status culture participation on the grades of U.S. high school students. American Sociological Review, 47, 189–201.
 
3.
Dudasova, L., Prochazka, J., Vaculik, M., & Lorenz, T. (2021). Measuring psychological capital: Revision of the Compound Psychological Capital Scale (CPC-12). PLoS ONE, 16(3), Article e0247114. https://doi.org/10.1371/journa....
 
4.
Esser, H. (2008). The two meanings of social capital. In D. Castiglione, J. W. van Deth, & G. Wolleb (Eds.), The handbook of social capital (pp. 22–49). Oxford.
 
5.
Fallon, J. (2020). Mózg psychopaty: Intrygujące spojrzenie na ciemną stronę umysłu [The psychopath inside: A neuroscientist’s personal journey into the dark side of the brain]. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
 
6.
Furnham, A., Richards, S. C., & Paulhus, D. L. (2013). The Dark Triad of personality: A 10-year review. Social and Personality Psychology Compass, 7, 199–216.
 
7.
Gerymski, R., & Krok, D. (2019). Psychometric properties and validation of the Polish adaptation of the Light Triad Scale. Current Issues in Personality Psychology, 7(4), 341-354. https://doi.org/10.5114/cipp.2....
 
8.
Gościniak, J. (2017). Narcystyczne zaburzenie osobowości [Narcissistic personality disorder]. In L. Cierpiałkowska & E. Soroko (Eds.), Zaburzenia osobowości: Problemy diagnozy klinicznej (pp. 154–171). Wydawnictwo Naukowe UAM.
 
9.
Jankiewicz, A., & Michałek-Kwiecień, J. (2024). The light triad of personality, emotional intelligence and satisfaction with life in adulthood. Przegląd Psychologiczny, 67(3), 181–193. https://doi.org/10.31648/przeg....
 
10.
Jones, D. N., & Paulhus, D. L. (2014). Introducing the Short Dark Triad (SD3): A brief measure of dark personality traits. Assessment, 21(1), 28–41. https://psycnet.apa.org/doi/10....
 
11.
Kaufman, S. B., Yaden, D. B., Hyde, E., & Tsukayama, E. (2019). The light vs. dark triad of personality: Contrasting two very different profiles of human nature. Frontiers in Psychology, 10, 467. https://doi.org/10.3389/fpsyg.....
 
12.
Kwiatkowski, P. (2016). Teoretyczne konteksty profilaktyki niedostosowania społecznego [Theoretical contexts for the prevention of social maladjustment]. Oficyna ATUT.
 
13.
Kwiatkowski, P. (2024). Ciemna tetrada osobowości a niematerialne kapitały człowieka [The dark tetrad of personality and the non-material human capitals]. Law, education, security, 124, 267–300. https://doi.org/10.52694/thpsr....
 
14.
Kwiatkowski, P. (2025a). Self-report measure of cultural capital – content of the CulCap-15 questionnaire: Self-report Measure of Cultural Capital – Content of the CulCap-15 Questionnaire and preliminary assessment of its psychometric properties. Wychowanie w Rodzinie/Family Upbringing, 32(1), 113–141. https://doi.org/10.61905/wwr/2....
 
15.
Kwiatkowski, P. (2025b). Measuring social capital – content of the SocCap-21 questionnaire and preliminary assessment of its psychometric properties. Wychowanie w Rodzinie/Family Upbringing, 32(3), 167–199. https://doi.org/10.61905/wwr/2....
 
16.
Lorenz, T., Beer, C., Pütz, J., & Heinitz, K. (2016). Measuring psychological capital: Construction and validation of the compound PsyCap scale (CPC-12). PloS one, 11(4), e0152892. https://doi.org/10.1371/journa....
 
17.
Luthans F., Luthans K., & Luthans B. (2004). Positive psychological capital: Beyond human and social capital. Business Horizons, 47(1), 45–50. https://doi.org/10.1016/j.bush....
 
18.
Paulhus, D. L., & Williams, K. M. (2002). The dark triad of personality: Narcissism, Machiavellianism, and psychopathy. Journal of Research in Personality, 36, 556–563.
 
19.
Putnam, R. D. (2000). Bowling alone: The collapse and revival of American community. Simon and Schuster.
 
20.
Ramos-Vera, C., O’Diana, A. G., Villena, A. S., Bonfá-Araujo, B., Barros, L. d. O., Noronha, A. P. P., Gómez-Acosta, A., Sierra-Barón, W., Gerymski, R., Ogundokun, R. O., Babatunde, A. N., Abdulahi, A. T., & Adeniyi, E. A. (2023). Dark and light triad: A cross-cultural comparison of network analysis in 5 countries. Personality and Individual Differences, 215, 1–10. https://doi.org/10.1016/j.paid....
 
21.
Raskin, R. N., & Hall, C. S. (1979). A narcissistic personality inventory. Psychological Reports, 45, 590–590.
 
22.
Robinson, M. B. (2003). Why crime? An integrated systems theory of antisocial behavior. Pearson Education Inc.
 
23.
Youssef, C. M., & Luthans, F. (2011). Positive psychological capital in the workplace: Where we are and where we need to go. In K. M. Sheldon, T. B. Kashdan, & M. F. Steger (Eds.), Designing positive psychology: Taking stock and moving forward (pp. 351–364). Oxford University Press.
 
24.
Wylęgły, K. (2025). Zachowania ryzykowne młodzieży akademickiej w świetle koncepcji kapitałów [Risk behaviour of university students in the context of the concept of capitals]. Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
 
Deklaracja dostępności
 
eISSN:2300-5866
ISSN:2082-9019
Journals System - logo
Scroll to top