Matka Polka Pandemiczna - życie codzienne współczesnych matek w czasie pandemii
Więcej
Ukryj
1
Department of Aesthetic Education Research, Faculty of Pedagogy, Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz [Katedra Badań nad Edukacją Estetyczną, Wydział Pedagogiki, Uniwersytet Kazimierza
Wielkiego w Bydgoszczy], J.K. Chodkiewicza 30, 85-064 Bydgoszcz, Poland
Data nadesłania: 26-10-2021
Data ostatniej rewizji: 30-11-2021
Data akceptacji: 30-11-2021
Data publikacji: 22-12-2021
Autor do korespondencji
Monika Lewicka
Katedra Badań nad Edukacją Estetyczną, Wydział Pedagogiki, Uniwersytet Kazimierza
Wielkiego w Bydgoszczy, J.K. Chodkiewicza 30, 85-064 Bydgoszcz, Polska
Wychowanie w Rodzinie 2021;24(1):13-24
SŁOWA KLUCZOWE
STRESZCZENIE
Cel. Celem artykułu jest ukazanie macierzyństwa w trudnej, kryzysowej sytuacji, w której
znalazły się kobiety-matki na skutek pandemii wywołanej wirusem SARS-CoV-2. Celem
jest również zwrócenie uwagi na konieczność rekonstrukcji codzienności, której musiały
dokonać matki, aby poradzić sobie w obliczu nowych trudności: połączeniem życia rodzinnego
z pracą zawodową i wsparciem dzieci w edukacji. Artykuł pokazuje również
zagrożenia i wyzwania dla macierzyństwa wobec pandemicznej rzeczywistości.
Materiał i metody. W ramach prac nad tekstem posłużono się metodą badawczą desk research.
Przeanalizowano dane zastane (raporty, informacje dostępne na blogach, rezultaty
badawcze) dotyczące problematyki zawartej w tytule.
Wyniki. Po refl eksji na temat kwestii opieki nad dziećmi można dojść do wniosku, że
sytuacja związana z pandemią niejako wymusiła rekonstrukcję dotychczasowego życia,
w tym ról i zadań matek. Do obowiązków opiekuńczych pracujących matek dołączyły
kolejne, dotyczące edukowania dzieci. Pojawiła się nowa kategoria określana jako pandemiczna
rzeczywistość, w której istotną rolę zaczęła odgrywać Matka Polka Pandemiczna,
zwana też Matką Pandemiczną Wielozadaniową. Gwałtowne zmiany spowodowały, że
część kobiet musiała zrezygnować z obowiązków zawodowych albo próbować łączyć je
z często całodobowym macierzyństwem. Wycofanie się matek z pracy nie zawsze było
spowodowane zachorowaniem, lecz często koniecznością zajęcia się dziećmi. Na podstawie
dostępnych raportów warto zauważyć, że w trakcie pandemii 10% Polek straciło
pracę, ponadto kobiety częściej niż mężczyźni wykonywały pracę zdalnie, a jednocześnie
zajmowały się dziećmi. Pandemia nie zmieniła podziału obowiązków domowych. Panie
doświadczały również pogorszenia samopoczucia psychicznego, labilności emocjonalnej,
irytacji i podenerwowania.
Wnioski. Pandemia odcisnęła swoje piętno na wielu obszarach życia społecznego, sytuacji
gospodarczej i rynku pracy. W dużym stopniu wpłynęła również na rodzinę – w sposób
szczególnie dotkliwy na matki, które musiały w nowej, trudnej i niepewnej sytuacji,
w niezwykle szybkim tempie dokonać rekonstrukcji życia codziennego. Warto odwołać
się do dobrych praktyk – bardzo cenne okazało się zaoferowanie rodzinom bezpłatnych
konsultacji psychologicznych. Dobrym rozwiązaniem może być również elastyczność co
do miejsca i czasu świadczenia pracy.
REFERENCJE (28)
5.
Całek, G. (2021). Wyzwania edukacji zdalnej przed jakimi stoją dzieci – perspektywa rodziców. Dziecko Krzywdzone: Teoria, Badania, Praktyka, 20(2), 116-144.
7.
Deloitte.com [portal] (2021). Raport: Wpływ pandemii na perspektywy rozwoju zawodowego kobiet w biznesie: Jak pracodawcy mogą wspierać rozwój kobiecych talentów. Pobrane 30.12.2024 z:
https://www2.deloitte.com/pl/p....
8.
Doroszuk, J. (2020). Rodzina dziecka z niepełnosprawnością podczas pandemii COVID-19 – matczyne rekonstrukcje. Niepełnosprawność: Dyskursy Pedagogiki Specjalnej, 40, 9-21.
9.
Drozdowski, R. (2019). Wokół społecznych badań nad codziennością: Socjologia codzienności jako krytyka socjologiczna. W: M. Zawodna-Stephan (red.), Życie codzienne (w) archiwum (ss. 65-85). Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
10.
Drozdowski, R., Frąckowiak, M., Krajewski, M., Luczys, P., Modrzyk, A., Rogowski, Ł., Rura, P., Stamm, A. (2020). Życie codzienne w czasach pandemii: Raport z drugiego etapu badań: Wersja pełna. Poznań: Wydawnictwo UAM.
11.
Giddens, A. (2006). Socjologia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
12.
Godlewska-Bujok, B. (2021). Work-life balance i koronakryzys: Kilka uwag o procesach i ich konsekwencjach. Praca i Zabezpieczenie Społeczne, 5, 3-8. DOI: 10.33226/0032-6186.2020.5.1.
13.
Grudniewska, M., Hołdakowski, W. (2021). „Kobiety kontra koronawirus: Jak pandemia zmieniła ich życie i pracę” – wyniki raportu Kantara na zlecenie Wysokieobcasy.pl i Wyborcza.pl. Pobrane 29.12.2021 z:
https://www.agora.pl/kobiety-k....
14.
Imbierowicz, A. (2012). Matka Polka w defensywie? Przemiany mitu i jego wpływ na macierzyństwo polskich kobiet. Ogrody Nauk i Sztuk, 2, 430-442. DOI: 10.15503/onis2012-430-442.
16.
Kwiatkowski, P., Sekułowicz, M. (2016). Próba oceny trafności nowej skali wypalenia rodzicielskiego. Przegląd Badań Edukacyjnych, 22(1), 163-192. DOI: 10.12775/PBE.2015.067.
17.
Mateja-Jaworska, B., Zawodna-Stephan, M. (2019). Badania życia codziennego w Polsce: Rozmowy (nie)codzienne. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
18.
Mikolajczak, M., Brianda, M.E., Avalosse, H., Roskam, I. (2018). Consequences of parental burnout: Its specific efect on child neglect and violence. Child Abuse & Neglect, 80(1), 134-145. DOI: 10.1016/j.chiabu.2018.03.025.
19.
Mikolajczak, M., Raes, M.E., Avalosse, H., Roskam, I. (2018). Exhausted Parents: Sociodemographic, Child-Related, Parent Related, Parenting and Family-Functioning Correlates of Parental Burnout. Journal of Child and Family Studies, 27(3), 602-614. DOI: 10.1007/s10826-017-0892-4.
20.
Rychlicka-Maraszek, K. (2016). Professional working mothers: On the sidelines of the publication contemporary work spaces. Paper of Social Pedagogy, 2(5), 64-67.
22.
Sikorska, M. (red.) (2012). Raport z badania „Z macierzyństwem na co dzień”. Warszawa: AXA.
23.
Stawikowska, E. (2021). Epidemia uderza w kobiety: Partnerstwo?: Brzmi fajnie, ale teraz to prawie niemożliwe. Pobrane 21.02.2024 z:
https://www.newsweek.pl/polska....
25.
Varghese, R.T., Venkatesan, S. (2013). A Comparative Study of Maternal Burnout in Autism and Hearing Impairment. International Journal of Psychology and Psychiatry, 1(2), 101-108. DOI: 10.5958/j.2320-6233.1.2.016.
26.
Włodarczyk, E. (2009). Młodzież wobec macierzyństwa i jego kulturowej kreacji. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
27.
Włodarczyk, E. (2017). Misja „mama”: Wyzwania i trudności. W: E. Włodarczyk (red.), W trosce o macierzyństwo (ss.53-68). Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
28.
Wysocka, E. (2010). Życie codzienne w percepcji i doświadczaniu młodzieży. W: E. Syrek (red.), Czas społeczny akademickiego uczestnictwa w rozwoju i doskonaleniu civil society: Księga jubileuszowa dedykowana profesorowi Andrzejowi Radziewiczowi-Winnickiemu w 65. rocznicę urodzin (ss. 396-409). Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.