Rodzina w całożyciowym procesie konstrukcji kariery – rozważania teoretyczne
 
Więcej
Ukryj
1
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Studiów Edukacyjnych, Szamarzewskiego 89 D, 60-568 Poznań, Polska
 
 
Data nadesłania: 13-09-2023
 
 
Data ostatniej rewizji: 05-12-2023
 
 
Data akceptacji: 07-12-2023
 
 
Data publikacji online: 30-12-2023
 
 
Autor do korespondencji
Magdalena Barańska   

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Studiów Edukacyjnych, Szamarzewskiego 89 D, 60-568 Poznań, Polska
 
 
Wychowanie w Rodzinie 2023;30(3):271-289
 
SŁOWA KLUCZOWE
STRESZCZENIE
Wprowadzenie. Przyjęto, że rodzina jest podstawową komórką społeczną, w której od najmłodszych lat kształtują się wartości, przekonania, zainteresowania i postawy dziecka – również te związane z pracą i karierą. Rodzina wywiera znaczący wpływ na rozwój edukacyjno-zawodowy jednostki, należy do grupy tzw. nieprofesjonalnych doradców zawodowych, których chęć pomocy wynika przede wszystkim z więzi emocjonalnych i opiera się na własnych przekonaniach. Cel. Artykuł ma na celu zarysowanie wpływu rodziny (bliższej i dalszej) na proces konstruowania kariery jej członków oraz możliwych konsekwencji podejmowanych przez nią działań. Literatura pokazuje, że jej wpływ może być zarówno pozytywny, jak i negatywny. Wyznawane wartości, prezentowane postawy, model funkcjonowania oraz wiedza i przyjęte stereotypy determinują kierunek działań członków rodziny, zarówno dzieci, młodzieży, jak i dorosłych. Materiały i metody. Autorka dokonała analizy wybranej literatury przedmiotu, czasopism oraz źródeł internetowych dotyczących możliwego wpływu relacji rodzinnych na przebieg procesu konstrukcji kariery. Wnioski. Struktura i rola rodziny na przestrzeni lat uległy istotnej zmianie. Założenie, że rodzina, a dokładnie jej działania doradcze, ma głównie pozytywne konsekwencje, jest błędne. Wiele porad zawodowych i edukacyjnych opiera się na subiektywnych ocenach czy opiniach i nie znajduje potwierdzenia w wiedzy specjalistycznej, analizach i badaniach, przez co mogą być one nieaktualne, a czasami wręcz szkodliwe.
 
REFERENCJE (25)
1.
Bańka, A. (2005). Zawodoznawstwo, doradztwo zawodowe, pośrednictwo pracy: Psychologiczne metody i Strategie Pomocy bezrobotnym. Poznań: „Print-B”.
 
2.
Bańka, A. (2016). Psychologiczne doradztwo karier. Poznań: Stowarzyszenie Psychologia i Architektura.
 
3.
Biernat, T. (2014). Czy istnieje rodzina ponowoczesna?. Paedagogia Christiana 2(34), 183–195.
 
4.
Biernat, T. (2009). Małżeństwo i rodzina w opiniach młodych Polaków, Niemców i Hiszpanów. Kultura i Edukacja, 2, 71–97.
 
5.
Burgess, E.W., Locke, H.J. (1953). The Family: From Institution to Companionship. New York: American Book Co.
 
6.
Cieślak-Wróblewska, A. (2018). Dziedziczenie biedy wciąż groźne. Pobrane 08.12.2023 z: https://www.rp.pl/gospodarka/a....
 
7.
Cybal-Michalska, A. (2012), Kariera jako „własność” jednostki – rozważania teoretyczne nad definicyjnym credo. Kultura, Społeczeństwo, Edukacja, 1/2012, 193–203.
 
8.
Giza-Poleszczuk, A. (2005). Rodzina a system społeczny: Reprodukcja i kooperacja w perspektywie interdyscyplinarnej. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
 
9.
Jan Paweł II. (1994). List do Rodzin Ojca Świętego Jana Pawła II. Wrocław: TUM Wydawnictwo Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej.
 
10.
Kosel, Z. (1974). Społeczne uwarunkowania wyboru szkoły zawodowej. Warszawa: Instytut Wydawniczy CRZZ.
 
11.
Krumboltz, J. D., Levin, A. S., Mitchell, K. E., (1999). Planned happenstance: Constructing unexpected career opportunities [Zaplanowany przypadek: Tworzenie nieoczekiwanych możliwości kariery]. Journal of Counseling and Development, 77(2), 115–124.Kupisiewicz, Cz., Kupisiewicz, M. (2009). Słownik pedagogiczny. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
 
12.
Paszkowska-Rogacz, A. (2003). Psychologiczne podstawy wyboru zawodu: Przegląd koncepcji teoretycznych. Warszawa: Krajowy Ośrodek Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej.
 
13.
Rosalska, M. (2018). Czy karierę zawodową można zaplanować?. Pobrane 08.12.2023 z: https://epale.ec.europa.eu/pl/....
 
14.
Sękalski, C. (2016), Zimny chów i dzieci. Pobrane 08.12.2023 z: https://psychoterapia-sekalski....
 
15.
Siuta, J. (red.) (2009). Słownik psychologii. Kraków: Krakowskie Wydawnictwo Naukowe.
 
16.
Solarczyk-Ambrozik, E. (2015). Nowe trendy w teoriach rozwoju karier: Implikacje dla poradnictwa kariery. Studia Edukacyjne, 35, 21–53.
 
17.
Suchar, M. (2010). Modele karier: Przewidywanie kolejnego kroku. Warszawa: Wydawnictwo C. H. Beck.
 
18.
Śmigielski, W. (2014). Modele życia rodzinnego: Studium demograficzno-społeczne na przykładzie łódzkiej młodzieży akademickiej. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
 
19.
Sztompka, P. (2002). Socjologia: Analiza społeczeństwa. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak.
 
20.
Tomaszewska, R. (2021). Człowiek i praca: Perspektywa transhumanizmu. Bydgoszcz: Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.
 
21.
Turska, E. (2012). Competences important for careers of young women and men related to attitudes of their mothers and fathers [Kompetencje ważne dla kariery młodych kobiet i mężczyzn związane z postawami ich matek i ojców]. W: E. Mandal (red.), Masculinity and feminity in everyday life (ss. 139–159). Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
 
22.
Turska, E. (2014). Kapitał kariery ludzi młodych: Uwarunkowania i konsekwencje. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
 
23.
Tyszka, Z. (2003). Rodzina we współczesnym świecie. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
 
24.
Tzu, S., Gagliardi, G. (2005). Sztuka wojny: Sztuka planowania kariery. Gliwice: Wydawnictwo Helion.
 
25.
Weyna-Szczepańska, J. (2016). Jakim staje się dziecko tzw. zimnego chowu?. Pobrane 08.12.2023 z: https://egaga.pl/jakim-staje-s....
 
eISSN:2300-5866
ISSN:2082-9019
Journals System - logo
Scroll to top