Nastolatek ofiarą cyberprzemocy – badania uczniów szkół średnich na początku i po ustaniu pandemii COVID-19
 
Więcej
Ukryj
1
Instytut Pedagogiki, Wydział Nauk Historycznych i Pedagogicznych, Uniwersytet Wrocławski, Wrocław, Polska
 
 
Data nadesłania: 07-10-2025
 
 
Data akceptacji: 08-12-2025
 
 
Data publikacji online: 16-12-2025
 
 
Autor do korespondencji
Ewa Jurczyk-Romanowska   

Instytut Pedagogiki, Wydział Nauk Historycznych i Pedagogicznych, Uniwersytet Wrocławski, Dawida 1, 50-527 Wrocław, Polska
 
 
Wychowanie w Rodzinie 2025;32(4):149-167
 
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Cel. Celem badań była diagnoza częstości oraz charakteru doświadczania różnych form cyberprzemocy wśród uczniów szkół średnich. Badanie miało na celu uchwycenie zarówno skali zjawiska, jak i jego wewnętrznego zróżnicowania, obejmującego typy i intensywność agresji elektronicznej. Analizowano zmiany w poziomie cyberprzemocy na przestrzeni lat 2020–2023. Dodatkowo porównano doświadczenia dziewcząt i chłopców oraz zbadano zależność między wiktymizacją a wybranymi cechami osobowości (TIPI) i funkcjonalnością wychowawczą rodziny pochodzenia. Metody i materiały. Badanie miało charakter podłużny i objęło 165 uczniów w wieku 15–19 lat. Dane zebrano za pomocą kwestionariusza online w 2020 i 2023 roku. Skorelowano autorski kwestionariusz podatności na różne formy cyberprzemocy z danymi socjodemograficznymi, testem funkcjonalności wychowawczej rodziny pochodzenia oraz testem wielkiej piątki osobowości (TIPI). W analizach zastosowano statystyki opisowe, współczynnik korelacji rang Spearmana oraz test chi-kwadrat do analizy zależności kategorialnych. Wyniki i wnioski. Po pandemii odnotowano spadek incydentalnych form cyberprzemocy oraz wzrost przypadków o charakterze przewlekłym. Dziewczęta częściej doświadczały przemocy naruszającej godność i intymność, a chłopcy — agresji konfrontacyjnej i grupowej. Ugodowość, sumienność i stabilność emocjonalna działały ochronnie, natomiast otwartość korelowała z sekstingiem. Najsilniejszym czynnikiem chroniącym okazała się wysoka funkcjonalność rodziny.
REFERENCJE (33)
1.
Barabas, M. (2019). Zachowania sekstingowe młodzieży [Sexting behaviour among young people]. Edukacja – Technika – Informatyka, 3(29), 164–169. https://doi.org/10.15584/eti.2....
 
2.
Barlińska, J., Plichta, P., Pyżalski, J., & Szuster, A. (2018). Ich słowami – obraz pomocy w sytuacjach cyberprzemocy rówieśniczej z perspektywy uczniów [In their words – a picture of help in situations of peer cyberbullying from the students’ perspective]. Dziecko Krzywdzone. Teoria, Badania, Praktyka, 17(4), 82–115.
 
3.
Bartkowicz, Z., & Chudnicki, A. (2019). Cyberprzemoc w opiniach uczniów szkół średnich [Cyberbullying in the opinions of secondary school pupils]. Journal of Education, Technology and Computer Science, 28(2), 264–269. https://doi.org/10.15584/eti.2....
 
4.
Bębas, S. (2015). Sexting – nowe zagrożenie wśród dzieci i młodzieży [Sexting – a new threat among children and young people]. Labor et Educatio, 3, 431–444.
 
5.
Borkowska, A., (2019). Cyberprzemoc – włącz blokadę na nękanie [Cyberbullying – activate the harassment block]. NASK Państwowy Instytut Badawczy. https://cyberprofilaktyka.pl/p....
 
6.
Czopek, N. K. (2024). Nasilenie cyberprzemocy wśród uczniów szkół średnich w roli sprawcy, ofiary i świadka tego zjawiska [The prevalence of cyberbullying among secondary school pupils as perpetrators, victims and witnesses of this phenomenon]. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio J, Paedagogia-Psychologia, 37(4), 21–43. https://doi.org/10.17951/j.202....
 
7.
Erikson, E. H. (1997). Dzieciństwo i społeczeństwo [Childhood and society]. Dom Wydawniczy REBIS.
 
8.
Fanti, K., Demetriou, A., & Hawa, V. (2012). A longitudinal study of cyberbullying: Examining risk and protective factors. European Journal of Developmental Psychology, 9(2), 168–181. https://doi.org/10.1080/174056....
 
9.
Finkelhor, D., Mitchell, K. J., & Wolak, J. (2000). Online victimization: A report on the nation’s youth. National Center for Missing and Exploited Children.
 
10.
Helweg-Larsen, K., Schütt, N., & Larsen, H. (2012). Predictors and protective factors for adolescent internet victimization: Results from a 2008 nationwide Danish youth survey. Acta Paediatrica, 101(5), 533–539. https://doi.org/10.1111/j.1651....
 
11.
Juvonen, J., & Gross, E. F. (2008). Extending the school grounds? Bullying experiences in cyberspace. Journal of School Health, 78, 496–505. https://doi.org/10.1111/j.1746....
 
12.
Kacprzak, K. (2015). Rola nowych mediów w randkowaniu adolescentów [The role of new media in adolescent dating]. Przegląd Pedagogiczny, 1, 317–331.
 
13.
Kania, J. (2020). Dzieci i młodzież szkolna wobec agresji i przemocy słownej w internecie [Threats to School Children by Hate Speech on the Internet]. Zarządzanie Mediami, 8(1), 1–13. https://doi.org/10.4467/235402....
 
14.
Knol-Michałowska, K. (2012). Rola rodziny w interwencji i profilaktyce zagrożeń w internecie [The role of the family in intervention and prevention of online risks]. Studia Edukacyjne, 23, 301–327.
 
15.
Kowalski, R. M., Limber, S. P., & Agatson, P. W. (2008). Cyberbullying: Bullying in the digital age. Blackwell Publishing.
 
16.
Klettke, B., Hallford, D. J., & Mellor, D. J. (2014). Sexting prevalence and correlates: A systematic literature review. Clinical Psychology Review, 34(1), 44–53. https://doi.org/10.1016/j.cpr.....
 
17.
Kwiatkowski, P. (2016). Resiliencja rodziny jako źródło pozytywnej adaptacji młodzieży [Family resilience as a source of positive adaptation among young people]. Wychowanie w Rodzinie, 13(1), 311–343. https://doi.org/10.23734/wwr20....
 
18.
Kwiatkowski, P., & Jurczyk-Romanowska, E. (2018). Funkcjonalność wychowawcza rodziny a ryzykowna aktywność młodzieży w Internecie [The upbringing functionality of the family and online risk behaviours of young persons]. Wychowanie w Rodzinie, 18(2), 379–399. https://doi.org/10.34616/wwr20....
 
19.
Kwiatkowski, P., & Jurczyk-Romanowska, E. (2022). A retrospective measure of the quality of family upbringing – a proposition of a new tool. Wychowanie w Rodzinie, 28(3), 13–28. https://doi.org/10.34616/wwr.2....
 
20.
Mysior, R. (2013). Bullying tradycyjny a cyberbullying. Przejawy agresji elektronicznej wśród uczestników czatu internetowego [Traditional bullying and cyberbullying. Manifestations of electronic aggression among internet chat participants]. In P. Plichta & J. Pyżalski (Eds.), Wychowanie i kształcenie w erze cyfrowej (pp. 159–180). Regionalne Centrum Polityki Społecznej.
 
21.
NASK Państwowy Instytut Badawczy. (2019). Nastolatki 3.0: Raport z ogólnopolskiego badania uczniów [Teenagers 3.0: Report from a nationwide survey of school pupils]. NASK. https://cyberprofilaktyka.pl/p....
 
22.
NASK Państwowy Instytut Badawczy. (2023). Nastolatki 3.0: Raport z ogólnopolskiego badania uczniów i rodziców [Teenagers 3.0: Report from a nationwide survey of school pupils and parents]. NASK. https://cyberprofilaktyka.pl/b....
 
23.
Porębski, L. (2014). Gorzki smak technologii: Nowe formy przemocy jako konsekwencja rewolucji informacyjnej [The bitter taste of technology: New forms of violence as a consequence of the information revolution]. Ethos, 27(2), 299–313. https://doi.org/10.12887/27-20....
 
24.
Pyżalski, J. (2012). Agresja elektroniczna i cyberbullying jako nowe ryzykowne zachowanie młodzieży [Electronic aggression and cyberbullying as new risky behaviours among young people]. Impuls.
 
25.
Pyżalski, J. (2013). Rodzina i szkoła a przeciwdziałanie zaangażowaniu młodych ludzi w ryzykowne zachowania online [Family and school in counteracting young people’s involvement in risky online behaviour]. Dziecko Krzywdzone. Teoria, Badania, Praktyka, 12(1), 99–109.
 
26.
Smętek, J., & Warso, Z. (2017). Cyberprzemoc wobec kobiet w sieci: Raport [Cyberbullying against women online: Report]. Helsińska Fundacja Praw Człowieka.
 
27.
Sorokowska, A., Słowińska, A., Zbieg, A., & Sorokowski, P. (2014). Polska adaptacja testu Ten Item Personality Inventory (TIPI) – TIPI-PL – wersja standardowa i internetowa [Polish adaptation of the Ten Item Personality Inventory (TIPI) – TIPI-PL – standard and online versions]. WrocLab, Instytut Psychologii, Uniwersytet Wrocławski.
 
28.
Śledziewski, A. (2016). Przestępstwo znęcania się w kontekście przemocy w rodzinie [The offence of abuse in the context of domestic violence]. Uniwersytet w Białymstoku.
 
29.
Tokunaga, R. S. (2010). Following you home from school: A critical review and synthesis of research on cyberbullying victimization. Computers in Human Behavior, 26, 277–287. https://doi.org/10.1016/j.chb.....
 
30.
Twardowska-Staszek, E., & Zych, I. (2019). Bullying i cyberbullying wśród dzieci i młodzieży: Analiza porównawcza wyników badań prowadzonych w Polsce i Hiszpanii [Bullying and cyberbullying among children and young people: A comparative analysis of research findings from Poland and Spain]. Studia Paedagogica Ignatiana, 22(3), 115–137. https://doi.org/10.12775/SPI.2....
 
31.
Waligóra-Huk, A. (2015). Cyberprzemoc wśród młodzieży ze szkół wiejskich [Cyberbullying among rural school youth]. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
 
32.
Waszyńska, K. (2015). W (nie)rzeczywistej relacji z Innym, czyli miłość i seks w cyberprzestrzeni [In (un)real relationships with the Other, or love and sex in cyberspace]. Studia Edukacyjne, 34, 197–210. https://doi.org/10.14746/se.20....
 
33.
Wojtasik, Ł. (2009). Przemoc rówieśnicza z użyciem mediów elektronicznych – wprowadzenie do problematyki [Peer violence using electronic media – an introduction to the issue]. Dziecko Krzywdzone. Teoria, Badania, Praktyka, 8(1), 1–5.
 
Deklaracja dostępności
 
eISSN:2300-5866
ISSN:2082-9019
Journals System - logo
Scroll to top