Wychowanie przez pracę w rodzinach wiejskich – retrospekcje aktywnych uczestników rynku pracy
 
Więcej
Ukryj
1
Uniwersytet Zielonogórski, Wydział Nauk Społecznych, Instytut Pedagogiki, al. Wojska Polskiego 69, 65-417 Zielona Góra, Polska
 
 
Data nadesłania: 03-11-2023
 
 
Data akceptacji: 07-12-2023
 
 
Data publikacji online: 29-12-2023
 
 
Autor do korespondencji
Aneta Klementowska   

Uniwersytet Zielonogórski, Wydział Nauk Społecznych, Instytut Pedagogiki, al. Wojska Polskiego 69, 65-417 Zielona Góra, Polska
 
 
Wychowanie w Rodzinie 2023;30(3):145-163
 
SŁOWA KLUCZOWE
STRESZCZENIE
Wprowadzenie. Artykuł ma charakter teoretyczno-empiryczny. Poruszono w nim kwestie związane z wychowaniem przez pracę w rodzinach wiejskich. W części teoretycznej zdefiniowano wychowanie przez pracę, przeanalizowano istotne z punktu widzenia zaplanowanych badań etapy rozwoju zawodowego: przedzawodowy, prozawodowy, zawodowy, oraz scharakteryzowano aktywnych uczestników rynku pracy. W dalszej części zaprezentowano przyjęte założenia metodologiczne oraz wyniki badań przeprowadzonych w 2023 r. wśród aktywnych na rynku pracy przedstawicieli pokoleń baby boomers, X, Y oraz Z. Cel. Celem badań było poznanie opinii aktywnych uczestników rynku pracy na temat realizowanych przez nich czynności samoobsługowych i zajęć domowych podejmowanych w okresie kształcenia przedzawodowego, prozawodowego oraz zawodowego, wskazanie różnic występujących w tym zakresie pomiędzy przedstawicielami różnych generacji, jak też określenie wpływu wychowania przez pracę na dokonywane wybory edukacyjno-zawodowe. Metody. W badaniach wykorzystano metodę indywidualnego przypadku oraz technikę wywiadu według dyspozycji do rozmowy. Wyniki. Z uzyskanych informacji wynika, że każdy uczestnik badania doświadczył wychowania przez pracę w domu rodzinnym. Osobami odpowiedzialnymi za przygotowanie dzieci i młodzieży, początkowo do realizacji czynności samoobsługowych, a następnie zróżnicowanych obowiązków domowych, byli rodzice, dziadkowie, a także starsze rodzeństwo. Z uwagi na zróżnicowane uwarunkowania życiowe związane z upływem czasu, zmianami gospodarczymi czy techniczno-technologicznymi oraz przeobrażeniami polskiej wsi, powierzane młodym ludziom zadania różniły się i były dostosowane do aktualnych potrzeb, jednak bezpośrednio nie wpłynęły na podejmowane przez nich decyzje edukacyjno-zawodowe (oddziaływały jednak na kształtowanie się kompetencji miękkich). Wnioski. Należy zwrócić uwagę na konieczność edukowania rodziców/opiekunów dzieci (nie tylko z terenów wiejskich) w zakresie wczesnego i w miarę systematycznego przygotowania ich do wykonywania czynności samoobsługowych oraz realizacji obowiązków domowych, które dostosowane będą do ich możliwości psychofizycznych. Edukacją w tym zakresie mogą/powinni zająć się przede wszystkim przedstawiciele instytucji oświatowych (którzy również wychowują młodych ludzi przez pracę i do niej), a formy wsparcia dla rodziców/opiekunów w tym zakresie niekoniecznie muszą mieć charakter spotkań formalnych, mogą to być też pogadanki przy okazji indywidualnych kontaktów bądź informacje zamieszczane na stronach internetowych instytucji.
 
REFERENCJE (19)
1.
Bogaj, A. (2007). Kształcenie przedzawodowe. W: S. M. Kwiatkowski, A. Bogaj, B. Baraniak, Pedagogika pracy (ss. 67–85). Warszawa: Wydawnictwo Akademickie i Profesjonalne.
 
2.
Głódź, N. (2021). Wartość w rodzinie czy rodzina jako wartość? – w perspektywie pracy socjalnej. Wychowanie w Rodzinie, 24(1), 333–346. DOI: 10.34616/wwr.2021.1.333.345.
 
3.
Janke, A. W. (1997). Wychowanie rodzinne – kluczowe pojęcia pedagogicznych rozważań nad rodziną. W: A. Tchorzewski, Wychowanie w kontekście teoretycznym (ss. 167–181). Bydgoszcz: Wydawnictwo Uczelniane Wyższej Szkoły Pedagogicznej.
 
4.
Klementowska, A., Flaszyńska, E. (2018). Rynek pracy a zmiany pokoleniowe (stan i prognozy). Zielona Góra: Uniwersytet Zielonogórski, Instytut Inżynierii Bezpieczeństwa i Nauk o Pracy, Polskie Towarzystwo Profesjologiczne.
 
5.
Liczba miejscowości wiejskich według województw. Pobrane 20.09.2023 z: https://eteryt.stat.gov.pl/ete....
 
6.
Ludność: Stan i struktura oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym w 2022 roku: Stan w dniu 31 grudnia (2023). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny. Pobrane z: https://stat.gov.pl/obszary-te....
 
7.
Mandrzejewska-Smól, I. (2008). Wychowanie przez pracę: Wspólny przedmiot zainteresowań teorii wychowania i pedagogiki pracy. W: E. Kubiak-Szymborska, D. Zając (red.), Teoria wychowania w okresie przemian (ss. 172–178). Bydgoszcz: Wydawnictwo Wers.
 
8.
Nowak-Dziemianowicz, M. (2003). Rodzice jako nieprofesjonalni doradcy: Kilka uwag o wychowaniu w rodzinie. W: B. Wojtasik, A. Kargulowa (red.), Doradca – profesja – pasja – powołanie? (ss. 226–233). Warszawa: Wydawnictwo SDSiZRP.
 
9.
Pilch, T., Bauman, T. (2010). Zasady badań pedagogicznych: Strategie ilościowe i jakościowe. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie „Żak”.
 
10.
Plewka, C. (2016). Człowiek w całożyciowym rozwoju zawodowym: Zarys monograficzny wzbogacony ilustracją własnych badań empirycznych. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej.
 
11.
Podział administracyjny Polski. Pobrane 18.09.2023 z: https://stat.gov.pl/statystyka....
 
12.
Pojęcia stosowane w statystyce publicznej. Pobrane 20.09.2023 z: https://stat.gov.pl/metainform....
 
13.
Sąsiadek, H. (2010). Jak wychowywać przez pracę. Pobrane z: https://www.spsusz.pl/nauczyci....
 
14.
Sytuacja demograficzna województwa lubuskiego w 2022 roku (2023). Zielona Góra: Urząd Statystyczny w Zielonej Górze. Pobrane z: https://zielonagora.stat.gov.p....
 
15.
Sztaba, M. (2013). Wychowanie do pracy i przez pracę jako istotny element wspomagający planowanie i realizację kariery zawodowej. Pobrane z: https://pracownik.kul.pl/files....
 
16.
Szymański, P. T. (2023). Pracujący, bezrobotni i bierni zawodowo w II kwartale 2023 (2023). Pobrane z: https://kadry.infor.pl/wiadomo....
 
17.
Wiatrowski, Z. (2000). Podstawy pedagogiki pracy. Bydgoszcz: Wydawnictwo Uczelniane Wyższej Szkoły Pedagogicznej.
 
18.
Wołk, Z. (2017). Dom rodzinny jako miejsce budowania wizerunku pracy i kultury pracy. W: C. Plewka (red.), Wybrane aspekty dotyczące człowieka współczesnej cywilizacji: Nauka – Edukacja – Rynek pracy (ss. 141–151). Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej.
 
19.
Zieliński, M. (2017). Rynek pracy w teoriach ekonomicznych. Warszawa: Wydawnictwo CeDeWu.
 
eISSN:2300-5866
ISSN:2082-9019
Journals System - logo
Scroll to top